De stille getuigen

Video over de Denver

Gezien de MO van de moord, is het belang van de stille getuigen ondergeschikt, zolang zij door de daders gearrangeerd kunnen zijn. Toch maakt Den Bosch 2004 er veelal een punt van, zoals:

De post

TJ 015 xx 990925 13.30 PD onderzoek: "Op de deurmat (onder brievenbus) lag de (ochtend)krant Telegraaf van vrijdag 24 sept."
Het gerechtshof Den Bosch 2004 citeert:
"1.5. In de hal op de mat achter de voordeur, onder de brievenbus, ligt een hoeveelheid post (een tiental brieven en een ansichtkaart, enkele bladen en kranten). In het midden van deze stapel liggen het Deventer Dagblad van zaterdag 25 september 1999 en - direct daaronder - de Telegraaf van die zaterdag. Onderop deze stapel liggen het Deventer Dagblad van vrijdag 24 september 1999 en - direct daaronder, als onderste op de mat - de Telegraaf van die vrijdag (foto 11, p. 52, met beschrijving op p. 51 achterzijde; spoor A2, beschrijving op p. 61).".
Waarom ligt er geen reclame tussen de post?

De voordeur ten tijde van het delict, linker foto uit 'Opsporing verzocht', middelste foto van de TR. De brievenbus (nog een oud model) was circa 25 cm breed - geen anti-reclame sticker.
De voorste krant ligt met een 'overlangse vouw' naar de camera toe.
Dit is het Deventer Dagblad van vrijdag. Dat kan daar nooit zo gelegen hebben.

 

- enveloppe Generale Bank
- enveloppe ING
- Latirus ver.
- Arts en auto
- Effect
- IJsselland Koerier
- Deventer Dagblad 25/9
- De Telegraaf 25/9
- enveloppe Generale Bank
- enveloppe ING
- enveloppe ING
- Wegener
- enveloppe Generale Bank
- ansichtkaart
- Beleggers Belangen
- Deventer Dagblad 24/9
- De Telegraaf 24/9
De post achter de deur, van boven naar beneden. Kennelijk ontving het slachtoffer buiten de ansichtkaart geen persoonlijke post. Daardoor was de post wel heel gemakkelijk te ensceneren...

Maar wat ernstiger is: de kranten van de 25e werden allebei 's ochtends bezorgd (zaterdag), dat klopt dus, maar de kranten van de 24e NIET (vrijdag). De Telegraaf kwam (hťťl) vroeg 's ochtends en het Deventer Dagblad kwam pas 's middags rond 16:00. Toch liggen zij op elkaar .
Hoe laat werd in Deventer dan de post bezorgd?

En waar zijn de reclame-folders?

Het klopt niet..... Meer hierover hier.

De TV-gids

Deze lag open op donderdag. Uit alles blijkt, dat de moord pas laat plaatsvond (vest, zie verderop, make-up, kapsel, maaginhoud). De gids had gewoon dicht moeten zijn.

De kalender

Hierop staat de afspraak voor vrijdag 10:00 uur: "Wilma". In het onderdeel telefoongegevens wordt aangetoond, dat deze aantekening geen betrekking heeft op het moment dat de schoonheidsspecialiste naar het huis van het slo belde (om te vragen waar ze bleef), dat was pas zaterdagmiddag. Uit de lay-out van de aantekening in het kalendervak, staat niet eens vast, dat de toevoeging  10:00 uur betrekking heeft op "Wilma", of op de dienstregeling van de reinigingsdienst m.b.t. chemisch afval.
Ook de aard van de aantekening staat ook niet vast; belangrijke afspraken zouden in de agenda staan. Volgens de huishoudster diende de weekkalender als een samenvattend dagboek, en werd deze dus misschien achteraf aangevuld. dan is het juist een bevestiging van het in leven zijn van het slo op vrijdag.

Het chemisch afval

Op de kalender stond in ieder geval "chemisch afval". Destijds werd het chemisch afval nog ingezameld via een chemo-kar. Bewoners ontvingen langs de een of andere weg informatie omtrent de standplaatsen. Tips hierover zijn welkom, een papieren spoor lijkt tot nu toe te ontbreken. Hoe dan ook, de aantekening "chemisch afval" is een geheugensteuntje, of een registratie van het wegbrengen ervan.
Nu zijn er twee mogelijkheden, zo simpel is het:

  1. Het afval is weggebracht, dus was het slachtoffer op 24 september nog in leven.
  2. Het afval is niet weggebracht, dus was het afval op 25 september nog in de woning.
Over dat laatste beschikken we geen enkele informatie, noch in het politiejournaal, noch in het overzicht van de Technische Recherche. Ook nu zijn er weer twee mogelijkheden:
  1. Er was echt geen chemisch afval in de woning; nu geldt dus 1. uit de eerste ronde.
  2. Er was wťl chemisch afval in de woning, doch daarover is niet gerapporteerd.
In het tweede geval is er sprake van incompetent onderzoek, hetgeen niet kan worden uitgesloten op basis van vele andere aanwijzingen. Hoofdzaak in dat geval is, dat de veroordeling van Louwes om die reden geen stand kan houden.
(Theoretisch zou de dader het afval kunnen hebben meegenomen, maar zou daarbij zichzelf benadelen, door de recherche op een idee te brengen. De dader kan onmogelijk voorzien hebben, dat ze de anomalie gewoon niet zouden opmerken. Een andere mogelijkheid is nog, dat het afval bestond uit medische drugs en het de dader daarom juist begonnen was.)

Het schort

TJ 081 xx 990927 18.15 Schouw woning met getuige [huishoudster]: "concludeerde dat het misdrijf zich op donderdagavond heeft voltrokken op grond van het provisorisch opgehangen schort."
De getuige wordt hier naar een conclusie geleid, die onmogelijk kan steunen op het geobserveerde. Nergens staat aangegeven, dat het slo voor iedere dag een ander schort gebruikte. Omdat de uitspraak van Den Bosch 2004 (en vele verklaringen in het TJ) herhaaldelijke verwijst naar de omstandigheid, dat het schort niet in de keuken hing, maar in de serre -zonder overigens echt duidelijk te maken , welke conclusie daaraan te verbinden valt, hieromtrent een nadere analyse.
Daarbij wordt als uitgangspunt gekozen -ondersteund door vele verklaringen en door Den Bosch, dat het provisorisch weggehangen schort duidt op een onderbreking van werkzaamheden rondom een maaltijd.
Hiertoe gebruiken wij de volgende tabel, om een tijdpad te creŽren, waarbinnen de positie van het schort te verklaren valt:

code tijdstip(pen) fase maaltijd geschatte tijdstip
a 0 uur   schort wordt aangetrokken

17:30

b 0 uur   klaarzetten wijn en jus

17:30

c 0 uur - 1/2 uur preparatie ingrediŽnten (snijden etc)

17:30

d 1/2 uur - 1 uur koken, bakken etc vd ingrediŽnten

18:00

e 1 uur - 11/2 uur nuttigen van de maaltijd

18:30

f 11/2 uur - 2 uur afruimen en afwassen

19:00

g 2 uur   schort wordt weer teruggehangen

19:30

De gebruikte tijden moeten uiteraard niet al te letterlijk worden genomen; voorlopig uitgangspunt is voorts, dat de moord rond een avondmaaltijd heeft plaatsgevonden.
De tijdstippen a en b vallen dan ongeveer samen met 17:30 p.m., als wij uitgaan van de dagindeling die het slo normaal gesproken aanhield, zoals Den Bosch overal doet. Omdat het slo nog laat in de middag een telefoongesprek voerde, zijn de tijdstippen wat later gekozen, een moord veronderstellend op donderdag.
Uiteraard kan het schort tussentijds zijn afgedaan; de vraag waar deze dan zou zijn teruggehangen is moeilijk te beantwoorden, maar gelukkig irrelevant, het schort hing in de serre, niet in de keuken.
Nu moet het volgende worden overwogen: De maaltijd was behoorlijk verteerd, dus fases e t/m g vallen meteen af; de maaginhoud zou zonder meer herkenbaar zijn geweest.
Tijdstip delict viel dus vůůr 18:30 uur of juist vťťl later. Er kan dus geen andere conclusie worden getrokken, dan dat het ophangen van het schort is een dwaalspoor.

Overigens hebben velen zich het hoofd gebroken over het ontbreken van vingerafdrukken op wijn en glas jus. Ook dit past bij de mogelijkheid, dat het geheel geŽnsceneerd is door de dader.

Overigens verkleint dit de daderkring: de dader(es) was zich bewust van de gewoontes van het slo met betrekking tot het gebruik van haar maaltijd.
Daarnaast valt het op, dat meerdere keren vanuit de directe kring van bekenden van het slo nadruk is gelegd op het belang van dit spoor.

Het opgemaakte bed

"Het bed van het slachtoffer op de slaapkamer op de eerste verdieping is opgemaakt."
Dit is ťťn van de overwegingen van Den Bosch. Er wordt (natuurlijk) niet duidelijk gemaakt, wat het Hof hiermee beoogt. Het slo was gekleed. Vast staat hiermee wel, dat het Hof kennelijk op zoek is naar bladvulling i.p.v. bewijsmateriaal.

Schoonmaakactie PD

In: "Beschrijving Foto 2 door Technische Recherche in een verslag omtrent het onderzoek PD" lezen wij: "Opname van de gang, genomen vanuit de keuken in de richting van de hal/voordeur. Op de vloer in de gang zagen wij enkele kleine ronde natte/glimmende vlekjes, als druppels van een ingedroogde vloeistof. Wij hebben deze vlekjes bemonsterd met wattenstaafjes en genummerd B1 t/m B6."
Op twee manieren worden wij naar de conclusie geleid, dat het hier nog vochtige vloeistofdruppels betreft: ze zijn nog nat en kunnen met een wattenstaafje worden bemonsterd, dus kunnen worden geadsorbeerd. Welke vloeistof het ook is, de waarneming duidt op een recente gebeurtenis als oorzaak van het ontstaan. Ten overvloede ook nog de technische formulering van de vlekken in het rapport van de TR (acht maal, voor de vlekken B1 t/m B7 en voor C1): "Wattenstaaf (bemonstering natte vloer)".
Opgemerkt dient te worden, dat de monsters niet bij de overige bewijsmiddelen zijn bewaard; zij komen niet voor in de toch vrij volledige opsommingen van de PV's van 12 december 2003 en 16 december 2003 (PL0400\99-108257); wel wordt een monster C1 vermeld, dat betrekking zou hebben op de vloer van de hal - een natte plek! Omdat dit spoor een C-nummer heeft, moet worden geconcludeerd, dat het niet in de hal, maar in de woonkamer is aangetroffen. Een foto van het spoor en de technische beschrijving in het TR bevestigen dit.
Dit monster (wattenstaafje) bestaat dus nog. Uit secundaire bron valt op te tekenen, dat nader onderzoek niets (niets?) heeft opgeleverd.
In combinatie met het gegeven, dat op de rugzijde van de blouse een niet nader geÔdentificeerde grote natte plek werd aangetroffen, wordt hier aangenomen, dat het vest van het slo doordrengt was met vocht en daardoor een nat sleepspoor vanuit de hal naar de gang is ontstaan. In de hal was kennelijk na het delict een schoonmaakactie nodig. Daarbij is nogal wat schoonmaakmiddel verspild.

Vochtplekken in de gang.

Vochtige vlek C1 in de huiskamer.

Op de blouse achtergebleven vochtvlekken (linker arm en rug); beide vlekken zaten onder het vest.

Proeven van geÔnteresseerde onderzoekers en eigen onderzoek hebben opgeleverd, dat de vloeistofresiduŽn op waterbasis de periode donderdagavond - zaterdagochtend niet overleven.

Opeenvolgende vochtsporen, consistent met het plegen van het delict bij de trap en het aanbrengen van de messteken in de woonkamer.
Gesloten cirkels: vochtsporen op de vloer. Open cirkels: vochtsporen op de blouse (zie: make-up).

voedsel

Een ander lastig onderwerp is de maaginhoud. Hieromtrent zijn de secundaire bronnen soms erg onduidelijk. Overheersend is de mededeling, dat het slachtoffer ongeveer 4 uur geleden een warme maaltijd had gebruikt. Indien het slachtoffer als laatste maaltijd een lunch had gebruikt, moet dit uiteraard veranderen; dan lijkt 3 uur een redelijke schatting. Zie voorts meer gedetailleerd het onderdeel spijsvertering in de paragraaf analyse.
Nu doet zich de omstandigheid voor dat de voedselaankopen op donderdagmiddag, zowel wat betreft slager en als bakker bekend zijn:

  vlees brood
aankopen slager 2 varkenshaasjes 1 filetlapje 2 kogelbiefstuk 80 gram rookvlees 5 plakken Ardenner ham    
aankopen bakker           8 kadetjes  
aangetroffen 3 varkenshaasjes   1 biefstukje     boterhammen krentenbrood

Deze kunnen niet  allemaal in de avond van donderdag geconsumeerd zijn. Duidelijk is ťťn biefstuk geconsumeerd. De drie varkenproducten zijn in de vriezer gegaan en daar weer teruggevonden. De aankoop van broodjes en broodbeleg rechtvaardigt de stelling, dat er tenminste twee broodmaaltijden genoten zijn, dat moet dus op vrijdag zijn geweest; de betreffende waren zijn niet meer aangetroffen op PD.
Voorts is er de kwestie Albert Heijn. De huishoudster concludeerde aan de hand van de koelkast, dat het slachtoffer niet - zoals gebruikelijk - naar Albert Heijn was geweest. Gaan wij af op de  erslaggeving, dan stond er helemaal niets van Albert Heijn in de koelkast. En dat klopt natuurlijk niet, want dan zou het slachtoffer op vrijdagochtend helemaal zonder zitten.
Ofwel, de daders (zaterdagochtend!) hadden natuurlijk nog iets uit de 'oude voorrraad' moet laten staan. Maar dat kon niet, als het slachtoffer inmiddels de oude voorraad had opgemaakt - in de loop van donderdagavond en vrijdag. Sommige zaken kun je niet op een natuurlijke wijze naar je hand zetten.

kapsel

Dit brengt de schatting van het tijdstip van het delict naar tenminste vrijdagavond laat. Voor deze laatste mogelijkheid zie ik steun in de foto's van het slo op de PD. Zij is volledig afgeschminkt en heeft uitgekamde haren. Dat alles wijst erop,dat zij kort voor het slapen is overmeesterd. Maar ook hier kan enscenering hebben plaatsgevonden. De rode pijlen verwijzen naar resten van haarlak. Deze bevinden zich vooral aan de achterzijde, de plek, waarop je restanten mag verwachten, indien het slo zelf de lak heeft uitgeborsteld en waar je ze niet zou verwachten als versleping op de rug de oorzaak zou zijn van het verwarren van het kapsel.
Aangezien het slo op zaterdag een afspraak met de kapster had, wijst het uitkammen van het kapsel op vrijdagavond.

Een vergelijking van het kapsel met haarlak en het kapsel op PD

vest

Het slo droeg een vest. Volgens deze reconstructie van de temperatuur was het omstreeks de veronderstelde tijd delict (23-09 21:00 uur) nog 20 oC; dicht bij het maximum die dag. Te warm voor een vest. Het delict had op een later uur plaats. Het slo had ook haar make-up reeds afgeschminkt en het haar uitgeborsteld.

Reconstructie temperatuursverloop binnenshuis. Buitentemperatuur op basis van actuele gegevens KNMI. Binnentemperatuur op basis van temperatuursverloop in gelijkwaardige weersomstandigheden (*).
De rode pijl wijst het tijdstip delict aan volgens de reconstructie van justitie. De groene pijl doelt op de op deze site gegeven reconstructie. De violette pijl wijst naar het moment van de ontdekking.

(*) In 2008 werd een serie metingen verricht in een vergelijkbare woning in Utrecht (bouwwijze en oriŽntatie). Deze staan in onderstaande grafiek aangegeven. Tegelijkertijd zijn meteorologische omstandigheden als buitentemperatuur, zon- en windkracht aangegeven. Met deze gegevens is een model opgesteld, om de binnentemperatuur te berekenen. De uitkomst is aangegeven. Ditzelfde model is vervolgens toegepast, om de binnentemperatuur in de woning van de weduwe uit meteorologische gegevens af te leiden:

Rode markeringen: actuele metingen in een (met de woning van de weduwe vergelijkbare) woning te Utrecht. Rode curve: uitkomst modellering binnentemperatuur op basis van de buitentemperatuur De Bilt (gecorrigeerd voor stadseffect), zon- en windkracht aldaar.