Nova Zembla

Video over het Nova Zembla-effect




Nova Zembla?

Op 24 januari 1597 nam Gerrit de Veer vanaf Het Behouden Huys op Nova Zembla de terugkeer van de zon waar, na de lange bitterkoude poolnacht. Hij maakte daarvan een notitie in het dagboek. Bij lezing maakte zijn bevelhebber, Willem Barents, bezwaar. Volgens astronomische berekeningen was dit echt 14 dagen te vroeg. Had Gerrit de tijdrekening wel op orde? Het was tenslotte twee maanden lang de gehele dag donker geweest. Om de controverse te beslechten, werd er een astronomisch verschijnsel in de handboeken opgezocht, waaruit de juiste datering zou kunnen worden vastgesteld: op 25 januari zou de maan Jupiter inhalen, dus de volgende nacht, als Gerrit gelijk had. En dat bleek inderdaad te gebeuren.

Ook op de volgende dagen werd de zon enige malen waargenomen, steeds voor de officiële verschijningsdatum van 9 februari. Op 27 januari kwam de zon zelfs geheel 'los' van de horizon.

Pas recent is met Van Der Werf 1998 en Siebren Y. van der Werf, Günther P. Können, Waldemar H. Lehn, Frits Steenhuisen, and Wayne P. S. Davidson 2003 de waarneming volledig geaccepteerd en in de moderne tijd worden ook volop waarnemingen van het effect gerapporteerd.

De relatie met de DMZ? In het geval van de ongebruikelijke telefoonverbinding van de GSM van EL met de zendmast van Deventer is gewezen op het optreden van een duct, waardoor de elektromagnetische straling a.h.w. met het aardoppervlak meebuigt. Nu zijn er twee punten van overeenkomsten: licht is ook een elektromagnetische straling en het zogenaamde Nova Zembla Effect wordt ook veroorzaakt door een duct. Deze duct neemt veel royalere vormen aan, maar licht is ook van een heel andere golflengte, dus een vergelijking is moeilijk.

De oorzaak van beide fenomenen is opvallend gelijk: in beide gevallen is een temperatuurinversie op geringe hoogte in het spel:

Inversiegegevens rond de DMZ, zie http://weather.uwyo.edu/upperair/sounding.html . Blauw: zone van temperatuurinversie. Groen: sterkte van de temperatuurinversie. Rode cirkel: tijdstip telefoongesprek (Tijden in GMT).
Inzet: Duct in het Nova Zembla effet, zie vdWerff et al. 1998

Het diagram hierboven toont aan, dat de inversie van 23 september 1999 juist op het moment van het telefoongesprek buitengewoon sterk was en tegelijkertijd op de door prof. Brussaard genoemde optimale hoogte.

Moderne waarneming van het Nova Zembla effect. Zie http://www.eh2r.com

Stralinggang (van rechts naar links) in een duct, zie vdWerff et al. 1998.

Het duurde 400 jaar, voordat Gerrit de Veer eindelijk werd geloofd. Hoelang moet Ernest Louwes nog wachten?

NASA-foto van de maan. Door een met het Nova Zembla effect vergelijkbaar effect is hier de onderzijde van de maan 'opgetild'.